Loyaliteit wordt gezien als een groot goed. Er wordt van je verwacht dat je voor het bedrijf staat. Het is een vaak onuitgesproken verwachting, waarbij jij als professional geacht wordt om net dat beetje extra te geven. Maar wat als die gedachte de overhand krijgt? Wat als jij steeds harder gaat lopen en jezelf voorbij rent om gezien te worden?

Als professional wil jij goed beoordeeld worden en verder komen in je carrière. Dat heeft echter geen meerwaarde als jij jezelf voorbij rent zonder strategie. Wanneer jouw inzet eerder schade toebrengt aan jezelf dan waarde aan de organisatie, werk je destructief.

Overcompensatie als schild voor onzekerheid

Ik zie het vaak gebeuren: professionals die alles oppakken en geen ‘nee’ meer durven zeggen. Ze stellen geen grenzen. In dat geval is dat tomeloze rennen een overcompensatie voor eigen onzekerheid en een gebrek aan inzicht in hoe een organisatie als systeem werkt.

Dit is een hard gelag. Jij betaalt de prijs; je staat altijd aan, kunt je werk niet loslaten en je bord ligt continu boordevol. Jouw manager ziet vaak niet eens wat je werkelijk doet. Sterker nog, je wordt er eerder op afgerekend omdat de verwachting niet overeenkomt met wat je levert. Ondertussen raak je nog meer onzeker. Je probeert dat te compenseren tot je erbij neervalt. Je kunt immers niet eindeloos uren blijven maken en alle ballen hooghouden.

De onzichtbare ‘redder’

De valkuil is dat je jezelf nuttig voelt omdat je alles ziet en oppakt. Je ‘ontlast’ of ‘redt’ de organisatie door alle risico’s aan te pakken. In werkelijkheid is dit onzichtbaar voor de eigenaren omdat jij te ver voor de troepen uit rent.

Je maakt hierdoor niet het verschil. Integendeel, je frustreert de organisatie door zaken op te lossen die niet als probleem ervaren worden. Het is niet zichtbaar, dus wat doe je dan eigenlijk? Waar ben je zo hard voor aan het rennen?

Het failliet van het lijstje

“Maak maar een lijstje van wat je onderhanden hebt,” klinkt het dan vaak. Dat is het moment waarop je eigenlijk al te ver bent gegaan. Je hebt geen helderheid meer over hoe hard je aan jezelf voorbij bent gerend. Jouw loyaliteit wordt op dat moment geen pluspunt, maar een verbeterpunt: je moet je prioriteiten weer scherp krijgen.

Voor velen blijft het bij zo’n lijstje, waarna de structurele onrust gewoon doorgaat. Een lijstje lost de kern niet op. Dit vraagt om een stap terug, zowel van jou als van je leidinggevende.

Van klei naar regie

Wat gaat hier werkelijk mis? Hoe wordt het onderliggende gevoel aangesproken? Waar komt die onzekerheid vandaan? Het bereiken van de juiste resultaten vraagt niet om een lijstje, maar om een dieper gesprek en mentorschap.

Ook ik heb met mijn poten in de klei gestaan. Ik heb ervaren hoe ik als professional verdronk omdat ik te veel zag terwijl ik onzeker was. Tot ik het systeem snapte en wist hoe ik mijn energie effectiever kon inzetten. Zelfleiderschap gaat over keuzes maken, verantwoordelijkheid nemen en vooral over grenzen stellen. Dat betekent niet dat je nooit meer moet rennen, maar wel dat je weet wanneer het effectief is en wanneer het slechts compensatie is.